{"id":3830,"date":"2025-01-19T16:28:39","date_gmt":"2025-01-19T14:28:39","guid":{"rendered":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/?p=3830"},"modified":"2025-01-19T16:28:40","modified_gmt":"2025-01-19T14:28:40","slug":"20-yanvar-faciesinden-35-il-otur","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/?p=3830","title":{"rendered":"20 YANVAR FAC\u0130\u018fS\u0130ND\u018fN 35 \u0130L \u00d6T\u00dcR"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/unnamed.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"426\" data-id=\"3831\" src=\"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/unnamed.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3831\" srcset=\"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/unnamed.jpg 512w, http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/unnamed-300x250.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u00fcrur m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259n, \u0259n yeni tariximizin \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri say\u0131lan bu faci\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q, demokratiya v\u0259 suverenlik u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin d\u00f6nm\u0259zliyini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi, milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259sind\u0259 ciddi d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu. 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 sovet ordusunun h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycanda t\u00f6r\u0259tdiyi k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131ndan 35 il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq xalq\u0131m\u0131z h\u0259min faci\u0259nin a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259rini bu g\u00fcn d\u0259 xat\u0131rlay\u0131r. V\u0259t\u0259nin azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 suverenliyi u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131 d\u0259rin ehtiramla yad edir.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Sovet r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, milli-azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131na z\u0259rb\u0259 vurmaq, habel\u0259 dig\u0259r m\u00fctt\u0259fiq respublikalara d\u0259rs verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-da \u201cBak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259tbiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d q\u0259rar q\u0259bul etdi. Lakin bu q\u0259rar\u0131n t\u0259tbiqi bar\u0259d\u0259 \u0259haliy\u0259 vaxt\u0131nda x\u0259b\u0259r verilm\u0259di.<br>&nbsp; &nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131 informasiya blokadas\u0131na almaq v\u0259 xalq\u0131n haqq s\u0259sini bo\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 DTK-sinin \u201cAlfa\u201d qrupu yanvar\u0131n 19-da respublika televiziyas\u0131n\u0131n enerji blokunu partlatd\u0131. Televiziya susduruldu, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rin\u0259, q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131n n\u0259\u015frin\u0259 qada\u011falar qoyuldu. Az\u0259rbaycan informasiya blokadas\u0131na al\u0131nd\u0131. \u018fhali m\u0259lumat almaq m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259hrum edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;M\u0259rk\u0259z t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apar\u0131lan m\u0259n\u0259vi, ideoloji v\u0259 siyasi t\u0259cav\u00fcz q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 faci\u0259vi sonluqla bitdi. Sovet ordusunun x\u00fcsusi t\u0259lim g\u00f6rm\u00fc\u015f, t\u0259rkibind\u0259 erm\u0259ni zabitl\u0259rinin oldu\u011fu 12 min n\u0259f\u0259rlik qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri, zirehli texnika 3 istiqam\u0259td\u0259n Bak\u0131ya yeridildi. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 yanvar\u0131n19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f v\u0259h\u015filikl\u0259r t\u00f6r\u0259dildi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;20 yanvar faci\u0259si zaman\u0131 r\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 Bak\u0131da 131 n\u0259f\u0259r m\u00fclki \u015f\u0259xs k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259, evl\u0259rd\u0259, avtomobill\u0259rind\u0259, i\u015f yerl\u0259rind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 744 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015f, 841 n\u0259f\u0259r qanunsuz h\u0259bs edilmi\u015f, 200-d\u0259n \u00e7ox bina, 80 avtomobil, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131n\u0131 yarars\u0131z hala sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Faci\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra \u2013 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 21-d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k do\u011fma xalq\u0131 il\u0259 h\u0259mr\u0259y oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirib, SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin Bak\u0131ya qo\u015fun yeridilm\u0259si haqq\u0131ndak\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa, demokratiyaya v\u0259 konstitusiyaya zidd add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k bu faci\u0259ni t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259rin c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;20 yanvar faci\u0259si respublikam\u0131z\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131ndan da yan ke\u00e7m\u0259di: Yanvar ay\u0131n\u0131n 22-d\u0259&nbsp;v\u0259&nbsp;25-d\u0259 L\u0259nkaranda, Neft\u00e7alada da d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259dildi. Burada da dinc \u0259haliy\u0259 amans\u0131z divan tutuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;Yanvar faci\u0259si \u00fcmumxalq h\u00fczn\u00fc olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n irad\u0259sinin sars\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u0259tinliyini g\u00f6st\u0259rdi. Sovet ordusunun amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131na, Bak\u0131da f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t t\u0259tbiq edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 yanvar\u0131n 22-d\u0259 \u00f6z \u015f\u0259hidl\u0259ri il\u0259 vidala\u015fd\u0131. \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131ndak\u0131 d\u0259fn m\u0259rasimind\u0259 2 milyona yax\u0131n insan i\u015ftirak etdi.<br>&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu tarixi faci\u0259 Az\u0259rbaycan milli kimliyinin formala\u015fmas\u0131na h\u0259lledici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa edilm\u0259sind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu. M\u0259hz bu faci\u0259d\u0259n sonra milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 tam siyasi reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi, d\u00f6nm\u0259z xarakter ald\u0131, xalq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>1990-c\u0131 ilin iyulunda Moskvadan V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131dan Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 h\u0259min ilin noyabr ay\u0131n\u0131n 21-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 ilk siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verildi. S\u0259n\u0259dd\u0259 respublika s\u0259viyy\u0259sind\u0259 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259tin verilm\u0259si respublika r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n t\u0259l\u0259b edildi.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Yaln\u0131z \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev respublika r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonra 1994-c\u00fc ilin mart ay\u0131n\u0131n 29-da Milli M\u0259clis \u201c1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f faci\u0259li hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda\u201d q\u0259rar q\u0259bul etdi. Respublika s\u0259viyy\u0259sind\u0259 faci\u0259y\u0259 h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t verildi.<br>&nbsp; &nbsp;\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev 20 yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131rd\u0131. \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda ucalan \u201c\u018fb\u0259di m\u0259\u015f\u0259l\u201d abid\u0259 kompleksi d\u0259 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti olaraq in\u015fa edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 2000-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 17-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rmanla 1990-c\u0131 ilin faci\u0259li yanvar g\u00fcnl\u0259rind\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015f o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131m\u0131za \u201c20 yanvar \u015f\u0259hidi\u201d f\u0259xri ad\u0131 verildi. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursunu u\u011furla davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev d\u0259 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda \u015f\u0259hid olmu\u015f o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si, adlar\u0131n\u0131n uca tutulmas\u0131, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rinin, \u00f6vladlar\u0131n\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlar vermi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 19 yanvar 2006-c\u0131 il tarixd\u0259 \u201c20 yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d f\u0259rman vermi\u015fdir. Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201c\u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131\u201d nda \u015f\u0259rq memarl\u0131\u011f\u0131 \u00fcslubunda \u0259sasl\u0131 t\u0259mir v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015f, Bak\u0131da, metronun \u201c20 yanvar\u201d stansiyasi \u00fcz\u0259rind\u0259ki \u0259razid\u0259 20 yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sin\u0259 Memorial Abid\u0259 Kompleksi ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u00fcrur m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259n, \u0259n yeni tariximizin \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri say\u0131lan bu faci\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q, demokratiya v\u0259 suverenlik u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin d\u00f6nm\u0259zliyini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi, milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259sind\u0259 ciddi d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu. 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 sovet ordusunun h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycanda t\u00f6r\u0259tdiyi k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131ndan 35 il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-3830","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix-cografiya-fakultsi"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3830"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3832,"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3830\/revisions\/3832"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}