{"id":3958,"date":"2025-03-18T17:29:42","date_gmt":"2025-03-18T15:29:42","guid":{"rendered":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/?p=3958"},"modified":"2025-03-18T17:29:43","modified_gmt":"2025-03-18T15:29:43","slug":"bu-gun-ilaxir-c%c9%99rs%c9%99nb%c9%99dir-torpaq-c%c9%99rs%c9%99nb%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/?p=3958","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn ilax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir &#8211; torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/5443498e8c5d66422f3c72930d8e4b4e_93976_82.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"975\" height=\"540\" data-id=\"3959\" src=\"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/5443498e8c5d66422f3c72930d8e4b4e_93976_82.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3959\" srcset=\"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/5443498e8c5d66422f3c72930d8e4b4e_93976_82.jpg 975w, https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/5443498e8c5d66422f3c72930d8e4b4e_93976_82-300x166.jpg 300w, https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/5443498e8c5d66422f3c72930d8e4b4e_93976_82-768x425.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 975px) 100vw, 975px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Xalq \u0259d\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, Novruz bayram\u0131ndan \u00f6nc\u0259 s\u00fcr\u0259n Boz ay \u0259rzind\u0259 su, od, yel v\u0259 torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259ri qeyd edilir. Xalq m\u00f6vhumat\u0131na \u0259sas\u0259n, birinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc su v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259ri t\u0259z\u0259l\u0259nir v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lir, ikinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 \u00e7at\u0131lan od yeni h\u0259yat\u0131n, bahar\u0131n v\u0259 istiliyin g\u0259li\u015fini simvoliz\u0259 edir, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 isti v\u0259 t\u0259rav\u0259tli k\u00fcl\u0259k b\u00fct\u00fcn canl\u0131lara, h\u0259r yer\u0259 n\u00fcfuz ed\u0259r\u0259k yatm\u0131\u015flara t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 t<strong>orpaq<\/strong>&nbsp;oyan\u0131r, otlar c\u00fcc\u0259rir, a\u011faclar tumurcuqlay\u0131r ki, bu da bahar\u0131n g\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn sonuncu-<strong>torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir<\/strong>. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sonuncu, h\u0259m d\u0259 \u00abilax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259\u00bbd\u0259 ba\u011f-bostan, dirrik yerl\u0259ri \u0259kin\u0259 haz\u0131rlan\u0131r. Evl\u0259rd\u0259 s\u00fcfr\u0259y\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131q ni\u015fan\u0259si, t\u0259bi\u0259tin canlanmas\u0131n\u0131n r\u0259mzi olan s\u0259m\u0259ni qoyulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 ya\u015f\u0131ndan v\u0259 cinsind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq ham\u0131 tonqal\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n tullanmal\u0131d\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 yeddi d\u0259f\u0259, ya bir tonqal\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n yeddi d\u0259f\u0259 v\u0259 ya yeddi tonqal\u0131n h\u0259r\u0259sinin \u00fcst\u00fcnd\u0259n bir d\u0259f\u0259. Tullanark\u0259n bu s\u00f6zl\u0259r deyilir: \u00abSar\u0131l\u0131\u011f\u0131m s\u0259n\u0259, q\u0131rm\u0131z\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u0259n\u0259\u00bb, ya da \u00abA\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m odda yans\u0131n\u00bb. Tonqal he\u00e7 vaxt su il\u0259 s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u0259m\u0259lidir. Tonqal \u00f6z\u00fc s\u00f6n\u0259nd\u0259n sonra cavan o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar h\u0259min tonqal\u0131n k\u00fcl\u00fcn\u00fc y\u0131\u011f\u0131b, evd\u0259n k\u0259nar bir yer\u0259, \u00e7\u00f6l\u0259 at\u0131rlar. Bu o dem\u0259kdir ki, tonqal\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n tullanan b\u00fct\u00fcn ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin b\u0259db\u0259xt\u00e7iliyi at\u0131lan k\u00fcll\u0259 birlikd\u0259 ail\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 ax\u0131r\u0131nc\u0131 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 gec\u0259si b\u00fct\u00fcn axar sular dayan\u0131r v\u0259 ham\u0131 ona s\u0259cd\u0259 edir, h\u0259tta da a\u011faclar da ba\u015f\u0131n\u0131 yer\u0259 \u0259yib qalx\u0131rlar. &nbsp;<br>Xalq ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259ni x\u00fcsusi t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd edir. \u0130nanca g\u00f6r\u0259 ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 \u00abNovruz\u00bbla \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259, ilin daha u\u011furlu ke\u00e7\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 bayram s\u00fcfr\u0259si a\u00e7\u0131l\u0131r, \u015firniyyat bi\u015firilir, m\u0259cm\u0259yi v\u0259 ya sinil\u0259rd\u0259 xon\u00e7a haz\u0131rlan\u0131r. Bayram xon\u00e7as\u0131n\u0131n ortas\u0131na s\u0259m\u0259ni qoyulur, \u0259traf\u0131 is\u0259 boyanm\u0131\u015f yumurta, qoz, f\u0131nd\u0131q, badam v\u0259 \u015firniyyatlarla b\u0259z\u0259dilir. H\u0259min gec\u0259 \u00abqulaq fal\u0131\u00bbna \u00e7\u0131x\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, ilin ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 gec\u0259sini \u00f6z evind\u0259 qeyd etm\u0259lis\u0259n. \u018fks halda Novruzu yeddi il dalbadal ba\u015fqa yerd\u0259 qar\u015f\u0131layacaqsan. &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc davam ed\u0259n m\u0259rasim ax\u015fam \u015f\u0259nlikl\u0259ri il\u0259 daha da gurla\u015f\u0131r. Ax\u015fam qulaq fallar\u0131 qurulur. Subaylar qon\u015fu evl\u0259rin qap\u0131s\u0131n\u0131n arxas\u0131nda gizl\u0259n\u0259r\u0259k ilk e\u015fitdikl\u0259ri s\u00f6z\u0259 uy\u011fun t\u0259z\u0259 ild\u0259 onlar\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259n hadis\u0259l\u0259ri \u00f6nc\u0259d\u0259n bilm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, ax\u0131r\u0131nc\u0131 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 yaln\u0131z yax\u015f\u0131 s\u00f6zl\u0259r dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ad\u0259t hesab olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalq \u0259d\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, Novruz bayram\u0131ndan \u00f6nc\u0259 s\u00fcr\u0259n Boz ay \u0259rzind\u0259 su, od, yel v\u0259 torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259ri qeyd edilir. Xalq m\u00f6vhumat\u0131na \u0259sas\u0259n, birinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc su v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259ri t\u0259z\u0259l\u0259nir v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lir, ikinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 \u00e7at\u0131lan od yeni h\u0259yat\u0131n, bahar\u0131n v\u0259 istiliyin g\u0259li\u015fini simvoliz\u0259 edir, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 isti v\u0259 t\u0259rav\u0259tli k\u00fcl\u0259k b\u00fct\u00fcn canl\u0131lara, h\u0259r yer\u0259 n\u00fcfuz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-3958","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix-cografiya-fakultsi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3958"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3960,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3958\/revisions\/3960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}