{"id":5313,"date":"2026-05-28T15:20:10","date_gmt":"2026-05-28T13:20:10","guid":{"rendered":"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/?p=5313"},"modified":"2026-05-28T15:20:11","modified_gmt":"2026-05-28T13:20:11","slug":"28-may-musteqillik-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/?p=5313","title":{"rendered":"28 MAY M\u00dcST\u018fQ\u0130LL\u0130K G\u00dcN\u00dc"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/f61010fe4a6dda8ca2f5c991d74f11a8.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"922\" height=\"540\" data-id=\"5314\" src=\"http:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/f61010fe4a6dda8ca2f5c991d74f11a8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5314\" srcset=\"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/f61010fe4a6dda8ca2f5c991d74f11a8.jpg 922w, https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/f61010fe4a6dda8ca2f5c991d74f11a8-300x176.jpg 300w, https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/f61010fe4a6dda8ca2f5c991d74f11a8-768x450.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 922px) 100vw, 922px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>        28 May \u2013 M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 milli irad\u0259nin, azadl\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin t\u0259nt\u0259n\u0259sidir. 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi parlament respublikas\u0131 kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t qurmaq \u0259zmini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Milli \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si il\u0259 xalq\u0131m\u0131z \u00f6z taleyinin sahibi oldu\u011funu b\u0259yan etdi. Bu tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259 demokratik idar\u0259\u00e7ilik, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 milli suverenlik prinsipl\u0259rinin \u0259sas\u0131 qoyuldu. \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququ verilm\u0259si, parlamentli idar\u0259\u00e7ilik modelinin t\u0259tbiqi, v\u0259t\u0259nda\u015f b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min olunmas\u0131 C\u00fcmhuriyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00f6vl\u0259t oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259mi 23 ay f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atd\u0131. Milli parlament v\u0259 h\u00f6kum\u0259t yarad\u0131ld\u0131, d\u00f6vl\u0259t atributlar\u0131 t\u0259sis edildi, milli ordu formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 institutu yarad\u0131ld\u0131. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 q\u0259bul olunan qanunlar milli m\u00fcst\u0259qilliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na xidm\u0259t edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1918-ci ild\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin millil\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131 ana dilind\u0259 t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verdi. 1919-cu ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin yarad\u0131lmas\u0131 is\u0259 milli kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259 oldu. Eyni zamanda, \u0259dliyy\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin t\u0259\u015fkili h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin xarici siyas\u0259tinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259ti beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tan\u0131tmaq idi. Paris S\u00fclh Konfrans\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm diplomatik f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irdi. M\u0259hz bu beyn\u0259lxalq tan\u0131nma Az\u0259rbaycan\u0131n sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn subyekti kimi m\u00f6vcudlu\u011funu qoruyub saxlamas\u0131na imkan verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin tarixd\u0259ki rolunu y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k deyirdi: \u201cM\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk demokratik c\u00fcmhuriyy\u0259tin m\u0259hz Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda yaranmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli azadl\u0131q v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik duy\u011fular\u0131 il\u0259 ya\u015famas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi\u201d. \u00dcmummilli Liderin siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nliyi v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan XX \u0259srin sonlar\u0131nda b\u0259rpa etdiyi m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlaya bildi. M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirildi, ictimai-siyasi sabitlik t\u0259min edildi v\u0259 m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul olunmas\u0131 xalq\u0131n azadl\u0131q irad\u0259sinin parlaq t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. Bu add\u0131m Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 aparan yolunda m\u00fch\u00fcm siyasi hadis\u0259 kimi tarix\u0259 yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda\u201d Konstitusiya Akt\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi oldu\u011fu t\u0259sbit edildi. Bununla da 1918-ci ild\u0259 \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015f d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 h\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 bir daha t\u0259sdiq olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdiril\u0259n siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan regionun \u0259n g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00f6lk\u0259miz 30 illik i\u015f\u011fala son qoydu, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdi. \u00dc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f torpaqlarda q\u00fcrurla dal\u011falan\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yadigar\u0131 kimi Az\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131n\u0131n bu g\u00fcn art\u0131q i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 dal\u011falanmas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 unudulmaz d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259man\u0259tidir.<\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n \u201cM\u00fcst\u0259qillik g\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda\u201d Qanuna \u0259sas\u0259n 28 May tarixi r\u0259smi olaraq M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc elan edildi. Bu q\u0259rar m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259hz 1918-ci ild\u0259 qurulan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u00fcquqi v\u0259 siyasi varisi oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259nab Prezidentin d\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi kimi, \u201cbu g\u00fcn m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti h\u0259m d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib, eyni zamanda, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti ist\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259ni \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 qadirdir.\u201d&nbsp; T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, f\u00f6vq\u0259l d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycanla strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 v\u0259 onillikl\u0259rd\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k niyy\u0259tini b\u0259yan edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131 28 May\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur v\u0259 ehtiramla qeyd edir. \u00c7\u00fcnki M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q arzular\u0131n\u0131n, milli birlik v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin r\u0259mzidir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurucular\u0131n\u0131n ideallar\u0131 bu g\u00fcn m\u00fcasir, g\u00fccl\u00fc v\u0259 qalib Az\u0259rbaycanda ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 May \u2013 M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 milli irad\u0259nin, azadl\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin t\u0259nt\u0259n\u0259sidir. 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi parlament respublikas\u0131 kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t qurmaq \u0259zmini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Milli \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-5313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix-cografiya-fakultsi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5313"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5315,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5313\/revisions\/5315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tcf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}